Bezpieczna via ferrata – jak przygotować się do wyjścia i poruszać po trasie?

Via ferraty dają możliwość przeżycia prawdziwej górskiej przygody bez konieczności uprawiania klasycznej wspinaczki. Stalowe liny, klamry, stopnie i drabinki pozwalają pokonywać skalne ściany, eksponowane granie oraz miejsca, do których nie prowadzą zwykłe szlaki turystyczne.

Trzeba jednak pamiętać, że via ferrata nadal jest aktywnością górską. Odpowiednie zabezpieczenia nie eliminują ryzyka. Ich zadaniem jest zwiększenie bezpieczeństwa, ale wiele zależy od przygotowania użytkownika, właściwego doboru trasy, prawidłowego użycia sprzętu i rozsądnego zachowania.

Dlatego przed pierwszym wyjściem warto poznać podstawowe zasady.

Przygotowanie zaczyna się jeszcze przed wyjazdem

Bezpieczna ferrata zaczyna się nie pod skałą, ale już podczas planowania.

Przed wyjazdem należy sprawdzić przede wszystkim poziom trudności trasy, przewyższenie, czas przejścia, długość podejścia oraz zejścia. Warto również dowiedzieć się, czy po drodze występują miejsca umożliwiające wcześniejsze opuszczenie ferraty.

Sama litera określająca trudność nie mówi wszystkiego.

Krótka pionowa ferrata może być bardzo wymagająca siłowo, a długa, teoretycznie łatwiejsza trasa może wymagać dobrej kondycji ze względu na kilka godzin ruchu.

Szczególnie początkujący powinni zaczynać od łatwiejszych i krótszych dróg.

Sprawdź pogodę

Na via ferracie pogoda ma ogromne znaczenie.

Mokra skała jest znacznie bardziej śliska niż sucha, a chwyt metalowych elementów może stać się mniej pewny.

Największym zagrożeniem są jednak burze.

Ferraty wyposażone są w dużą ilość metalowych elementów, dlatego nie powinno się rozpoczynać trasy, jeżeli prognoza przewiduje możliwość wystąpienia burzy podczas przejścia.

Latem dobrym rozwiązaniem jest często rozpoczęcie wycieczki wcześnie rano.

Pozwala to ominąć największy upał, część tłumów oraz zmniejszyć ryzyko znalezienia się wysoko w górach podczas popołudniowego załamania pogody.

Podstawowy sprzęt na via ferratę

Bez odpowiedniego wyposażenia nie powinno się wchodzić na ubezpieczoną drogę skalną.

Podstawowy zestaw składa się z:

• uprzęży wspinaczkowej,
• lonży via ferrata z absorberem energii,
• kasku wspinaczkowego.

Dodatkowo bardzo przydatne są rękawiczki, które chronią dłonie przed otarciami od stalowej liny.

Ważne jest również odpowiednie obuwie. But powinien zapewniać dobrą przyczepność na skale oraz stabilizację podczas stawania na niewielkich stopniach.

Sprawdź sprzęt przed rozpoczęciem trasy

Przed wejściem na ferratę warto zrobić dokładną kontrolę.

Uprząż powinna być prawidłowo założona i odpowiednio dopasowana.

Kask nie może być zbyt luźny.

Lonża musi być właściwie połączona z uprzężą, a karabinki powinny sprawnie się otwierać i automatycznie zamykać.

Jeżeli idziemy w grupie, dobrym zwyczajem jest wzajemne sprawdzenie wyposażenia.

Kilka minut poświęconych przed wejściem może pozwolić zauważyć błąd jeszcze zanim znajdziemy się kilkadziesiąt metrów nad ziemią.

Jak prawidłowo przepinać karabinki?

Lonża ferratowa posiada dwa ramiona zakończone karabinkami.

Podczas poruszania się po trasie oba powinny być wpięte do stalowej liny.

Kiedy dochodzimy do punktu mocowania liny do skały, przepinamy je pojedynczo.

Najpierw odpinamy jeden karabinek i zapinamy go za kotwą. Dopiero kiedy pierwszy karabinek jest już prawidłowo wpięty, przepinamy drugi.

Dzięki temu cały czas pozostajemy połączeni ze stalowym systemem asekuracyjnym.

Nie należy odpinać obu karabinków jednocześnie.

Zachowuj odstęp od osoby przed Tobą

To jedna z najważniejszych zasad poruszania się po ferracie.

Na jednym odcinku stalowej liny pomiędzy punktami mocowania powinna znajdować się tylko jedna osoba.

Jeżeli osoba znajdująca się powyżej odpadnie, może zsunąć się wzdłuż liny aż do niższego punktu kotwiącego.

Osoba stojąca bezpośrednio pod nią mogłaby zostać uderzona.

Dlatego nie warto się spieszyć.

Zaczekaj, aż poprzednia osoba przejdzie dalej, a dopiero później rozpocznij kolejny fragment.

Nie traktuj lonży jak urządzenia do testowania upadków

Lonża z absorberem energii jest zabezpieczeniem awaryjnym.

Jej zadaniem jest ograniczenie siły, jaka działa na człowieka podczas ewentualnego odpadnięcia.

Nie oznacza to jednak, że upadek na ferracie jest czymś bezpiecznym.

Podczas lotu można uderzyć o skałę, klamry, stopnie lub inne elementy zabezpieczeń.

Dlatego celem podczas poruszania się po ferracie powinno być takie prowadzenie ruchu, aby do odpadnięcia w ogóle nie doszło.

Via ferrata to nie park linowy, w którym regularne wiszenie na zabezpieczeniu jest normalnym elementem zabawy.

Używaj przede wszystkim nóg

Początkujący często popełniają ten sam błąd.

Mocno chwytają stalową linę i próbują podciągać się głównie rękami.

Po kilkunastu minutach przedramiona zaczynają boleć, dłonie tracą siłę, a każdy kolejny ruch staje się trudniejszy.

Znacznie skuteczniejsza technika polega na wykorzystaniu nóg.

Szukaj dobrych stopni w skale, prostuj nogi i staraj się utrzymywać ciężar ciała głównie na nich.

Ręce powinny przede wszystkim pomagać w utrzymaniu równowagi.

Taka technika pozwala oszczędzić dużo energii.

Jeżeli musisz odpocząć – wybierz bezpieczne miejsce

Na trudniejszych ferratach zmęczenie jest czymś normalnym.

Nie warto jednak czekać do momentu całkowitego wyczerpania.

Jeżeli czujesz, że potrzebujesz odpoczynku, postaraj się zatrzymać w stabilnym miejscu, w którym możesz wygodnie stanąć.

Na wymagających drogach doświadczeni użytkownicy stosują również dodatkowe rozwiązania odpoczynkowe, ale trzeba umieć używać ich prawidłowo.

Najważniejsze jest zachowanie ciągłego zabezpieczenia właściwą lonżą ferratową.

Nie blokuj przejścia

Popularne ferraty potrafią być bardzo zatłoczone.

Jeżeli poruszasz się wolniej, a za Tobą zbiera się grupa szybszych osób, warto w odpowiednim i bezpiecznym miejscu pozwolić im przejść.

Nie należy jednak robić tego na siłę w środku trudnego, pionowego odcinka.

Każdy manewr powinien być wykonywany spokojnie i w miejscu zapewniającym stabilną pozycję.

Spadające kamienie są realnym zagrożeniem

Właśnie dlatego kask jest obowiązkowym elementem zestawu.

Osoba znajdująca się wyżej może przypadkowo strącić niewielki kamień. Na stromym zboczu nawet mały fragment skały szybko nabiera prędkości.

Dlatego nie należy zdejmować kasku tylko dlatego, że aktualnie znajdujemy się na łatwiejszym fragmencie.

Jeżeli przypadkowo strącimy kamień, należy natychmiast ostrzec osoby znajdujące się poniżej.

Nie wchodź na ferratę ponad swoje możliwości

Trudna ferrata może wyglądać efektownie na zdjęciach i filmach, ale nie oznacza to, że powinna być pierwszą trasą.

Na początku najważniejsze jest nauczenie się obsługi sprzętu, prawidłowego przepinania karabinków oraz oswojenie z wysokością.

Dopiero później warto zwiększać trudność.

Nie ma nic złego w rezygnacji z trasy, jeżeli przed wejściem okaże się, że warunki są złe albo droga wygląda na zdecydowanie trudniejszą, niż się spodziewaliśmy.

Rozsądna decyzja jest częścią bezpiecznego poruszania się w górach.

Szczególna ostrożność podczas wyjścia z dziećmi

Ferraty mogą być świetną rodzinną przygodą, ale wybór drogi dla dzieci powinien być szczególnie ostrożny.

Należy uwzględnić nie tylko trudność techniczną, ale również wzrost dziecka, długość trasy, ekspozycję i możliwość wycofania się.

Dziecko może nie sięgnąć do niektórych klamer albo mieć trudność z przepięciem dużego karabinka.

Dlatego pierwsze rodzinne ferraty powinny być łatwe, krótkie i dobrze znane.

Przy asekuracji dzieci mogą być potrzebne dodatkowe techniki linowe. Jeżeli rodzic nie ma odpowiedniego doświadczenia, warto wcześniej nauczyć się ich od instruktora lub przewodnika.

Nie musisz kupować całego sprzętu

Dla osób wybierających się na via ferraty po raz pierwszy zakup kilku elementów wyposażenia może być znacznym wydatkiem.

Szczególnie jeśli na wyjazd jedzie cała rodzina.

Dlatego bardzo dobrym rozwiązaniem może być wynajem zestawu na via ferraty.

Można wypożyczyć uprząż, kask oraz lonżę ferratową na konkretny weekend albo dłuższy wyjazd.

W naszej wypożyczalni w Katowicach można dobrać sprzęt przed wyjazdem i spokojnie sprawdzić, czy wszystko pasuje. Istnieje również możliwość wysyłki zestawów, dzięki czemu ze sprzętu mogą skorzystać osoby z innych części Polski.

Nie trzeba więc inwestować od razu we własne wyposażenie.

Najpierw można spróbować kilku łatwiejszych tras i sprawdzić, czy via ferraty rzeczywiście staną się nową pasją.

Bezpieczeństwo pozwala czerpać więcej radości z ferraty

Via ferraty potrafią być jednym z najbardziej emocjonujących sposobów spędzania czasu w górach.

Pokonywanie skalnej ściany, widoki na doliny, przechodzenie po mostach i zdobywanie kolejnych metrów wysokości daje ogromną satysfakcję.

Najważniejsze jest jednak odpowiednie przygotowanie.

Dobry sprzęt, prawidłowe przepinanie karabinków, zachowanie odstępów, rozsądny wybór trasy oraz obserwowanie pogody znacząco zmniejszają ryzyko.

Dzięki temu zamiast walczyć ze stresem możemy skoncentrować się na tym, po co przyjechaliśmy w góry – na przygodzie, pięknych widokach i radości ze zdobywania kolejnej via ferraty.