Podróże, wędrówki w wysokich górach lub zimowe wyprawy dostarczają niesamowitych przeżyć, jednak wiążą się z przechodzeniem przez lodowiec a to wiąże się z możliwością wystąpienia wielu niebezpiecznych sytuacji. Zatem warto się wyposażyć w niezbędny sprzęt, który pomoże w przetrwaniu w razie sytuacji awaryjnych.
Czym jest lodowiec, dlaczego lodowce są niebezpieczne?
Lodowiec to nic innego jak śnieg, który na skutek ciągłego przemarzania utworzył masę lodu. W skutek swojego ciężaru i nachylenia stoków i temperatury dochodzi do poruszania się lodu. Prędkość przemieszczania się lodowca alpejskiego to 0,1 -0,25 m w czasie doby natomiast himalajskie to nawet 4 m na dobę a te na Alasce to może być aż 12m w czasie doby. Najbardziej stabilne są lądolody ok 20 m w ciągu roku.
W skutek poruszania się lodu dochodzi do powstania pęknięć i szczelin, które przykryte świeżym śniegiem stają się niewidoczne. Czym wyższe temperatury tym poruszanie się po lodowcu staje się bardziej niebezpieczne. Duża ilość kamieni oraz fragmentów skał są integralną częścią lodowców i wprowadzają dodatkowe ryzyko niestabilności podłoża.
Dlaczego nie polecamy samodzielnego poruszania się po lodowcach?
Wpadnięcie do szczelin to jedno z największych ryzyk przy poruszaniu się po lodowcu i ewentualne wpadnięcie do szczeliny podczas samodzielnej wyprawy może doprowadzić do śmierci z powodu braku osoby, która mogłaby pomóc w akcji wydobycia ze szczeliny.
Zespół 2 osób o podobnych „wymiarach” to niezbędne minimum lecz najbezpieczniej jest poruszać się w 3 lub 4 osoby związane liną w odstępach 10-12m.
Ważne jest również przeszkolenie z auto asekuracji czy ratownictwa szczelinowego. W przypadku braku takich osób w zespole warto zatrudnić przewodnika na pierwsze wyprawy po lodowcach.
Co będzie Ci potrzebne do asekuracji w czasie wyprawy na lodowcu?
Zawsze chodząc po lodowcu powinno się asekurować. Dlatego bardzo ważne jest aby posiadać skompletowany sprzęt:
- lina 30 do 60m
- karabinki zakręcane
- przyrząd zaciskowy np. Tiblock
- repsznury
- bloczek z blokadą
- pętla wspinaczkowa np. 60cm, 120cm
- śruby lodowcowe min. 2 sztuki
- karabinki
- uprzaż
- raki
- czekan
Można także sięgnąć po gotowe zestawy lodowcowe lub zestawy ratunkowe.
Przygotowania przed wejściem na lodowiec.
Założenie uprzęży, związanie i przygotowanie lin i odpowiednie ustawienie odległości między osobami poruszającymi się razem na lodowcu.
Zespół 3 osobowy 10-15 m odległości
Zespół 2 osobowy 18-20m odległości.
Pozostałą część liny należy przygotować albo w plecaku albo wokół klatki piersiowej.
Przygotowanie czekana, raków w takim miejscu aby były łatwo dostępne.
Chodzenie po lodowcu.
W czasie poruszania się po lodowcu lina powinna być lekko napięta aby w razie szarpnięcia luz, lot był jak najkrótszy. Chodzenie po lodowcu zawsze jest niebezpieczne i nieprzewidywalne.
Przeskakiwanie szczelin to ostateczność w sytuacji gdy nie da się jej obejść.
Ratowanie w razie wpadnięcia do szczeliny.
Wypadki zawsze mogą się zdarzyć. Najczęściej jest to wpadnięcie do szczeliny. Najczęściej jest to osoba prowadząca.
Najważniejsze to zahamować i ustabilizować lot.
Następnie budujemy stanowisko ratownicze z pomocą
- czekana,
- śrub lodowych,
- nart czy
- szabli śnieżnych.
Gdy osób jest więcej niż 2 dzielimy obowiązki między siebie. Jedna odpowiada za trzymanie wiszącej osoby a druga za procedurę wyciągnięcia osoby ze szczeliny.
Budowa stanowiska do wyciągnięcia partnera ze szczeliny.
Budowa stanowiska to zadanie które wymaga praktyki. Jednak zasady są następujące.
Z pomocą czekana kopiemy dół prostopadły do liny idącej do ratunku. wewnątrz kładziemy niepotrzebny w danej chwili przedmiot, nartę, czekan, kijki coś co będzie pracowało jak kotwica.
Następnie ubijamy śnieg nad tym dołem i z pomocą pętli, lin i bloczków, karabinków budujemy system rolek który pomoże nam wyciągnąć osobę ze szczeliny.
Wyciąganie partnera ze szczeliny
Z pomocą 2 przyrządów zaciskowych lub rep sznurów i rolek wyciągamy osobę z jej pomocą ze szczeliny.
Znacznie trudnej sprawa wygląda w przypadku gdy osoba poniżej jest nieprzytomna. Wtedy warto zadbać o dodatkowe ręce do pomocy w wyciąganiu partnera ze szczeliny.
Kiedy trzeba koniecznie wezwać pomoc a nie samodzielnie prowadzić akcję?
Bezwględnie wzywamy pomoc w sytuacji awaryjnej na lodowcu, gdy:
- nie jesteśmy w stanie poradzić sobie z wydobyciem poszkodowanej osoby z powodu zbyt dużej wagi, braku sprzętu lub brakami wiedzy i umiejętności.
- gdy doszło do utraty przytomności osoby poszkodowanej.
- gdy uszkodzenia partnera uniemożliwią mu dalsze schodzenie po lodowcu,
- widzimy inne niepokojące objawy jak wymioty itp.
- gdy osoba ratowana wydaje się ospała.
Niniejszy artykuł pełni rolę informacyjną i nie zastąpi profesjonalnego szkolenia z asekuracji na lodowcu i wydobycia ze szczeliny. Aby bezpiecznie poruszać się po lodowcu, trzeba ukończyć kurs, organizowany na przykład przez ratowników GOPR. Jeśli nie masz takiego kursu lub po jego ukończeniu nadal wątpisz w swoje umiejętności, skorzystaj z usług profesjonalnego przewodnika.